Co to jest bcrypt & Argon2?
Autor: Redakcja Domeny.ForSale Opublikowano
W skrócie: bcrypt i Argon2 to algorytmy służące do bezpiecznego haszowania haseł, czyli tworzenia wartości do ich weryfikacji bez przechowywania samego hasła. Do nowych aplikacji najlepiej wybierać Argon2id, wariant Argon2 rekomendowany przez OWASP Cheat Sheet Series. bcrypt pozostaje sprawdzonym rozwiązaniem dla istniejących systemów, ale wymaga odpowiedniego kosztu obliczeniowego i uwzględnienia ograniczeń długości hasła.
Dlaczego hasła się haszuje, zamiast szyfrować?
Haszowanie przekształca hasło w skrót, na podstawie którego aplikacja może później sprawdzić poprawność logowania. Przy poprawnym wdrożeniu baza nie zawiera hasła w postaci jawnej ani klucza pozwalającego je odzyskać. Szyfrowanie działa inaczej: jest odwracalne po uzyskaniu odpowiedniego klucza.
Podczas logowania biblioteka sprawdza podane hasło przy użyciu parametrów zapisanych razem ze skrótem. Nie „odszyfrowuje” oryginalnego hasła. Dlatego funkcja odzyskiwania dostępu powinna umożliwiać ustawienie nowego hasła, a nie przesyłać stare.
Atakujący, który wykradnie bazę skrótów, może jednak zgadywać hasła i sprawdzać kolejne kandydatury na własnym sprzęcie. bcrypt i Argon2 celowo zwiększają koszt każdej takiej próby. Zwykłe, szybkie funkcje skrótu, takie jak SHA-256 użyte samodzielnie, nie są odpowiednim zamiennikiem algorytmu do haseł.
Ważnym elementem jest sól, czyli losowa wartość generowana osobno dla każdego hasła. Dzięki niej dwa konta z identycznym hasłem mogą mieć różne skróty. Sól nie jest tajna i może być przechowywana razem ze skrótem; powinna nią zarządzać sprawdzona biblioteka.
Jak działają bcrypt i Argon2id?
bcrypt to algorytm haszowania haseł z regulowanym kosztem obliczeniowym. Zwiększenie parametru kosztu wydłuża czas potrzebny zarówno do poprawnego logowania, jak i do sprawdzania zgadywanych haseł. Jest szeroko dostępny i od lat stosowany w systemach produkcyjnych.
Istotnym ograniczeniem bcrypt jest obsługa wejścia do 72 bajtów. Niektóre biblioteki odrzucają dłuższe hasła, inne mogą je obcinać. Bajt nie oznacza znaku: litery z polskimi znakami czy emoji mogą zajmować kilka bajtów w UTF-8. Zachowanie konkretnej biblioteki trzeba sprawdzić, zamiast zakładać limit 72 znaków.
Argon2 to rodzina algorytmów, w której można regulować nie tylko czas obliczeń, lecz także zużycie pamięci i stopień równoległości. Wymagania pamięciowe utrudniają tanie uruchamianie bardzo wielu prób jednocześnie na sprzęcie atakującego.
Argon2id jest wariantem łączącym cechy Argon2i i Argon2d, zaprojektowanym z myślą o równoważeniu odporności na różne rodzaje ataków. To właśnie Argon2id, a nie dowolny wariant Argon2, jest rekomendowany przez OWASP do nowych wdrożeń.
Który algorytm wybrać do aplikacji?
| Sytuacja | Rozsądny wybór |
|---|---|
| Tworzysz nową aplikację | Argon2id ze sprawdzonej, utrzymywanej biblioteki |
| Utrzymujesz system z poprawnie wdrożonym bcrypt | Sprawdzenie kosztu, obsługi długości i zaplanowanie migracji |
| Środowisko nie udostępnia Argon2id | bcrypt jako rozwiązanie zastępcze, z uwzględnieniem jego ograniczeń |
Przykładowo nowy sklep internetowy nie ma powodu wybierać bcrypt wyłącznie dlatego, że występuje w starszym poradniku. Jeśli jego środowisko obsługuje Argon2id, może od początku korzystać z tego wariantu. Działający od lat sklep z bcrypt nie musi natomiast wymuszać natychmiastowej zmiany haseł wszystkich klientów tylko z powodu wyboru starszego algorytmu.
Sam wybór nazwy algorytmu nie wystarcza. Argon2id z nadmiernie niskimi parametrami osłabia ochronę, a zbyt wysokie ustawienia mogą przeciążać serwer. Analogicznie bcrypt wymaga kosztu dostosowanego do aktualnej infrastruktury.
Jak dobrać parametry i sprawdzić wdrożenie?
Punktem wyjścia powinny być aktualne zalecenia OWASP Password Storage Cheat Sheet oraz dokumentacja używanej biblioteki. Konkretne wartości należy potwierdzić w tych źródłach i przetestować na własnym środowisku — wymagania sprzętowe aplikacji nie są uniwersalne.
Praktyczna procedura wygląda następująco:
- Wybierz utrzymywaną bibliotekę, która samodzielnie generuje sól i zapisuje parametry wraz ze skrótem.
- Ustaw parametry zgodne z aktualnymi zaleceniami i zmierz czas weryfikacji hasła.
- Przetestuj wiele równoczesnych logowań, obserwując zużycie procesora, pamięci i opóźnienia.
- Wprowadź ograniczanie liczby prób logowania oraz monitorowanie przeciążenia.
- Zaplanuj okresowe sprawdzanie, czy zapisane skróty wymagają mocniejszych parametrów.
Nie projektuj samodzielnie dodatkowych etapów haszowania, aby obejść ograniczenia bcrypt. Takie konstrukcje mają pułapki; bezpieczniejszy jest mechanizm opisany w dokumentacji biblioteki lub migracja do Argon2id.
Jak przejść z bcrypt na Argon2id?
Nie da się po prostu przeliczyć skrótu bcrypt na skrót Argon2id bez znajomości hasła. Typowa migracja odbywa się przy poprawnym logowaniu: aplikacja najpierw weryfikuje hasło przy użyciu bcrypt, a następnie haszuje podane hasło przez Argon2id i zastępuje stary zapis.
System musi w okresie przejściowym rozpoznawać oba formaty. Użytkownicy, którzy się nie logują, zachowają stare skróty; dla takich kont można zaplanować reset hasła. Jeśli istnieje podejrzenie wycieku, sama migracja algorytmu nie zastępuje reakcji na incydent.
Pierwszy krok to sprawdzenie konfiguracji biblioteki: używanego wariantu, parametrów i obsługi długich haseł. Dopiero na tej podstawie można zdecydować, czy wystarczy podnieść koszt, czy potrzebna jest migracja.
Zobacz też: Co to jest .env w .gitignore?
