Co to jest Java?
Autor: Redakcja Domeny.ForSale Opublikowano
W skrócie: Java to język programowania oraz związana z nim platforma do tworzenia i uruchamiania aplikacji. Wykorzystuje się ją między innymi w systemach firmowych, usługach internetowych i aplikacjach na Androida. Java nie jest tym samym co JavaScript, a do zwykłego przeglądania stron internetowych zazwyczaj nie trzeba jej instalować.
Czym jest Java i jak działa program w tym języku?
Język programowania pozwala zapisać instrukcje wykonywane przez komputer. W Javie programista opisuje na przykład, jak obliczyć cenę zamówienia, zapisać dane klienta albo sprawdzić dostępność produktu. Java jest językiem ogólnego przeznaczenia: nie ogranicza się do jednego rodzaju aplikacji.
Java jest statycznie typowana, czyli typy danych są sprawdzane podczas kompilacji — przekształcania kodu do postaci przeznaczonej do wykonania. Pomaga to wykryć część błędów, zanim program zostanie uruchomiony. W Javie podstawową rolę odgrywają też klasy i obiekty: klasa opisuje strukturę danych i dostępne operacje, a obiekt jest jej konkretnym egzemplarzem, na przykład określonym zamówieniem.
Typowy kod Javy jest kompilowany do kodu bajtowego, czyli instrukcji dla JVM. JVM, po polsku wirtualna maszyna Javy, uruchamia te instrukcje na danym systemie operacyjnym. Dzięki temu ten sam program może działać na różnych systemach, o ile mają zgodne środowisko i potrzebne zależności. Nie jest to jednak gwarancja pełnej przenośności: aplikacja może korzystać z bibliotek lub funkcji dostępnych tylko na wybranym systemie.
Java automatycznie odzyskuje pamięć zajmowaną przez obiekty, których program już nie potrzebuje. Mechanizm ten nazywa się garbage collection. Upraszcza zarządzanie pamięcią, ale nie zwalnia programisty z dbania o wydajność ani zamykania plików i połączeń.
Do czego wykorzystuje się Javę?
Java sprawdza się szczególnie w aplikacjach, które przetwarzają dane, obsługują wielu użytkowników i wymagają długiego utrzymania. Jej ekosystem obejmuje biblioteki oraz frameworki, czyli gotowe narzędzia i struktury ułatwiające budowę oprogramowania. Przykładem jest Spring, używany do tworzenia aplikacji serwerowych.
Typowe zastosowania obejmują:
- Backend serwisów internetowych — część działającą na serwerze, odpowiedzialną między innymi za logowanie, zamówienia i komunikację z bazą danych.
- Systemy firmowe — obsługę płatności, rozliczeń, magazynów czy procesów biznesowych.
- Aplikacje na Androida — Java pozostaje obsługiwanym językiem tej platformy, choć Google zaleca rozpoczynanie nowych aplikacji od Kotlina. Android korzysta z własnego środowiska uruchomieniowego, a nie ze standardowej JVM znanej z komputerów.
- Programy komputerowe i narzędzia — aplikacje z interfejsem graficznym oraz programy wykonujące zadania automatycznie.
Przykładowo sklep internetowy może mieć interfejs w przeglądarce napisany w JavaScripcie, a backend w Javie. Kliknięcie „Kupuję” wysyła żądanie do serwera, gdzie program w Javie sprawdza stan magazynowy i zapisuje zamówienie. Użytkownik sklepu nie musi instalować Javy na swoim komputerze.
Java a JavaScript: podobna nazwa, różne języki
Java i JavaScript to odrębne języki, a nie dwie wersje tego samego narzędzia. Różnią się sposobem działania, systemem typów i ekosystemem. Znajomość jednego z nich nie oznacza automatycznie znajomości drugiego.
JavaScript jest standardowo wykonywany przez przeglądarki i odpowiada między innymi za interaktywne elementy stron. Może też działać na serwerze, na przykład w środowisku Node.js. Java zwykle działa jako aplikacja serwerowa, komputerowa lub mobilna; współczesne przeglądarki nie uruchamiają dawnych apletów Javy przez wtyczkę.
Jeśli chcesz tworzyć interfejsy stron, naturalnym początkiem będą HTML, CSS i JavaScript. Jeśli interesują cię usługi serwerowe lub rozwój istniejących systemów napisanych w Javie, nauka Javy będzie bardziej bezpośrednim wyborem.
Czy trzeba instalować Javę? JDK, JRE i bezpieczeństwo
Do korzystania z komputera czy przeglądania internetu Java nie jest ogólnie wymagana. Instalujesz ją wtedy, gdy potrzebuje jej konkretny program, albo gdy chcesz samodzielnie tworzyć aplikacje. Niektóre programy zawierają własne środowisko uruchomieniowe, więc osobna instalacja nie jest konieczna.
Przy pobieraniu możesz spotkać trzy skróty:
- JVM — maszyna wirtualna wykonująca kod bajtowy.
- JRE — środowisko uruchomieniowe obejmujące JVM i biblioteki potrzebne aplikacjom; nie każdy dostawca oferuje je dziś jako osobny pakiet.
- JDK — zestaw dla programisty, zawierający środowisko uruchomieniowe, kompilator i inne narzędzia.
Do nauki wybierz JDK. Do uruchomienia gotowego programu sprawdź w jego oficjalnej dokumentacji wymaganą wersję Javy i sposób instalacji. Nowsza wersja nie zawsze zastąpi starszą bez problemów.
Pobieraj JDK z oficjalnej strony wybranego dostawcy i instaluj aktualizacje bezpieczeństwa. Warunki licencji oraz okres wsparcia zależą od dystrybucji i wersji, dlatego przed użyciem firmowym potwierdź je u dostawcy. Samo określenie „Java” nie oznacza jednej, identycznej licencji dla wszystkich pakietów.
Jak uruchomić pierwszy program w Javie?
Po zainstalowaniu JDK sprawdź w terminalu polecenia java -version oraz javac -version. Pierwsze pokazuje dostępne środowisko uruchomieniowe, drugie kompilator. Jeśli system nie rozpoznaje poleceń, sprawdź konfigurację zmiennej PATH, która wskazuje miejsca wyszukiwania programów.
Zapisz poniższy kod w pliku Start.java:
public class Start {
public static void main(String[] args) {
System.out.println("Cześć, Java!");
}
}
Następnie w folderze z plikiem wykonaj:
javac Start.java
java Start
Pierwsze polecenie tworzy plik Start.class, a drugie uruchamia program. Nazwa pliku źródłowego musi tutaj odpowiadać nazwie publicznej klasy Start. Metoda main jest punktem rozpoczęcia wykonania, a System.out.println wypisuje tekst.
Jako następny krok zmień komunikat, dodaj dwie zmienne liczbowe i wyświetl ich sumę. To pozwoli przejść od samej instalacji do sprawdzenia, jak Java przechowuje dane i wykonuje operacje.
Zobacz też: Co oznacza www?
Przeczytaj także
