Co to jest NASK?
Autor: Redakcja Domeny.ForSale Opublikowano
W skrócie: NASK, czyli Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa, jest państwowym instytutem badawczym zajmującym się m.in. cyberbezpieczeństwem, badaniami nad technologiami cyfrowymi i edukacją. Prowadzi także rejestr domen .pl, czyli utrzymuje centralny system informacji o zarejestrowanych nazwach w polskiej domenie krajowej. Dla właściciela strony najważniejsze jest rozróżnienie: NASK odpowiada za rejestr, ale rejestrację i przedłużanie domeny zwykle obsługuje wybrany rejestrator.
Czym zajmuje się NASK?
Pełna nazwa instytucji to Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy, w skrócie NASK PIB. Słowo „sieć” w nazwie nawiązuje do jej akademickich korzeni, ale obecna działalność nie ogranicza się do łączenia uczelni z internetem.
NASK prowadzi badania i prace rozwojowe dotyczące technologii cyfrowych, realizuje działania edukacyjne oraz wspiera bezpieczeństwo użytkowników internetu. Ważnym obszarem jego pracy jest rozpoznawanie zagrożeń i reagowanie na incydenty, czyli zdarzenia naruszające bezpieczeństwo systemów lub danych.
Jednym z przedsięwzięć realizowanych przez NASK jest Ogólnopolska Sieć Edukacyjna (OSE), zapewniająca szkołom dostęp do szybkiego, bezpiecznego i bezpłatnego internetu. To odrębny obszar działalności od obsługi domen: szkoła korzystająca z OSE i firma rejestrująca adres .pl stykają się z różnymi usługami tej samej instytucji.
Jaką rolę NASK pełni przy domenach .pl?
NASK jest operatorem rejestru domeny krajowej .pl. Rejestr to centralny system przechowujący informacje o zarejestrowanych nazwach i ich obsłudze. NASK utrzymuje również infrastrukturę DNS dla domeny .pl. DNS jest systemem, który pozwala odnaleźć usługi przypisane do nazw internetowych, na przykład serwer obsługujący stronę.
Nie oznacza to, że NASK przechowuje treść każdej polskiej witryny albo konfiguruje pocztę wszystkich abonentów domen. Jego rola dotyczy działania domeny .pl jako całości, a nie codziennego utrzymania poszczególnych stron.
Przy zakładaniu witryny spotkasz zwykle trzy różne role:
| Podmiot | Za co odpowiada |
|---|---|
| NASK jako rejestr | Centralny rejestr nazw .pl i infrastruktura DNS na poziomie domeny .pl |
| Rejestrator | Przyjmowanie zleceń rejestracji, odnowienia i innych operacji dotyczących domeny |
| Dostawca hostingu | Miejsce na pliki strony, aplikację lub pocztę, zależnie od usługi |
Rejestrator i dostawca hostingu mogą być tą samą firmą, lecz domena oraz hosting pozostają osobnymi usługami. Abonent domeny to natomiast osoba lub organizacja uprawniona do korzystania z nazwy na zasadach określonych w umowie. Potoczne określenie „właściciel domeny” nie oznacza zakupu adresu na zawsze.
Kiedy kontaktować się z rejestratorem, a nie z NASK?
Jeśli chcesz zarejestrować domenę, opłacić kolejny okres jej utrzymania, zmienić dane abonenta albo przenieść obsługę do innej firmy, pierwszym kontaktem powinien być rejestrator. To on udostępnia panel klienta, rozlicza usługę i realizuje zlecone operacje w rejestrze.
Przykład: prowadzisz sklep pod adresem w domenie .pl, a strona przestaje działać. Sam fakt, że adres kończy się na .pl, nie oznacza awarii po stronie NASK. Przyczyną może być brak odnowienia domeny, błędna konfiguracja DNS, awaria hostingu albo problem z aplikacją sklepu.
Pomocna będzie krótka kolejność sprawdzeń:
- W panelu rejestratora sprawdź status domeny i rozliczenie jej odnowienia.
- Ustal, kto obsługuje DNS, i zweryfikuj, czy ustawienia nie zostały ostatnio zmienione.
- U dostawcy hostingu sprawdź stan serwera, strony i poczty.
Informacje o rejestrze oraz narzędzia do sprawdzania domen znajdziesz w oficjalnym serwisie rejestru .pl. Aktualne procedury potwierdzaj tam oraz u swojego rejestratora. Cenę odnowienia sprawdzaj w cenniku firmy obsługującej domenę — nie należy utożsamiać jej z rozliczeniami między rejestrem a rejestratorem.
NASK, CERT Polska i zgłaszanie zagrożeń
W strukturach NASK działa CERT Polska, zespół zajmujący się reagowaniem na incydenty bezpieczeństwa. Realizuje on zadania CSIRT NASK, czyli jednego z krajowych zespołów reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego. CERT Polska analizuje zagrożenia, przyjmuje zgłoszenia i publikuje ostrzeżenia oraz materiały pomagające chronić użytkowników.
Do CERT Polska można zgłaszać m.in. podejrzane strony i wiadomości wykorzystywane do phishingu. Phishing to podszywanie się pod zaufaną osobę lub instytucję, aby wyłudzić dane, pieniądze albo skłonić odbiorcę do niebezpiecznego działania. Aktualne kanały zgłoszeń i instrukcje należy sprawdzić w oficjalnym serwisie CERT Polska.
Jeżeli po kliknięciu fałszywego linku podasz dane bankowe lub stracisz pieniądze, zgłoszenie do CERT nie zastępuje kontaktu z bankiem i, w razie podejrzenia przestępstwa, z policją. Podobnie zgłoszenie złośliwej strony nie jest reklamacją usługi hostingowej ani procedurą odzyskiwania domeny.
Czy NASK kontroluje polski internet?
NASK nie jest instytucją zatwierdzającą wszystkie strony internetowe w Polsce. Prowadzenie rejestru .pl nie oznacza kontroli redakcyjnej nad zawartością witryn ani potwierdzenia wiarygodności ich autorów. Sama końcówka .pl nie stanowi więc certyfikatu bezpieczeństwa sklepu czy usługi.
Zanim wyślesz zgłoszenie, nazwij problem: domena i płatność — rejestrator; pliki strony i serwer — hosting; podejrzana wiadomość lub witryna — CERT Polska. Takie rozróżnienie pozwala od razu trafić do podmiotu, który może podjąć właściwe działanie.
Zobacz też: Co to jest CDN?
Przeczytaj także
