Co to jest Ubuntu?
Autor: Redakcja Domeny.ForSale Opublikowano
W skrócie: Ubuntu to darmowy system operacyjny oparty na Linux, dostępny między innymi w wersji na komputery osobiste i serwery. Wersja Ubuntu Desktop ma pulpit graficzny i pozwala korzystać z komputera bez znajomości poleceń terminala. Może zastąpić Windows w wielu codziennych zadaniach, ale przed instalacją trzeba sprawdzić zgodność potrzebnych programów i sprzętu. Ubuntu nie jest odporne na wszystkie zagrożenia, choć na domowym komputerze osobny antywirus zwykle nie jest podstawowym środkiem ochrony.
Czym Ubuntu różni się od Linux?
System operacyjny zarządza komputerem i umożliwia uruchamianie aplikacji. Linux jest w ścisłym znaczeniu jądrem systemu, czyli częścią odpowiedzialną między innymi za komunikację programów ze sprzętem. W codziennym języku nazwą Linux określa się też całą rodzinę systemów zbudowanych na tym jądrze.
Ubuntu to dystrybucja Linux: gotowy zestaw jądra, narzędzi, aplikacji oraz mechanizmów instalowania i aktualizowania oprogramowania. Rozwija ją firma Canonical wraz ze społecznością. Użytkownik nie musi samodzielnie dobierać tych elementów, aby otrzymać działający system.
Ubuntu można bezpłatnie pobrać, zainstalować i używać również do pracy. Płatne mogą być dodatkowe usługi, takie jak określone formy wsparcia technicznego. Bezpłatny system nie oznacza też, że każda aplikacja, którą można na nim uruchomić, jest darmowa.
Jak wygląda codzienna praca w Ubuntu?
Ubuntu Desktop, czyli wydanie na komputery osobiste, standardowo oferuje środowisko graficzne GNOME. Środowisko graficzne to pulpit, okna, menu i ustawienia obsługiwane myszą oraz klawiaturą. Wygląd różni się od Windows, ale podstawowe czynności — otwieranie plików, łączenie z Wi-Fi czy zmiana głośności — nie wymagają programowania.
Programy można instalować z graficznego centrum aplikacji. Terminal, czyli narzędzie do wydawania poleceń tekstowych, przydaje się przy bardziej zaawansowanej konfiguracji i rozwiązywaniu problemów, lecz nie jest konieczny do zwykłego przeglądania internetu czy pisania dokumentów.
Ubuntu sprawdza się między innymi przy:
- korzystaniu z poczty, stron internetowych i usług działających w przeglądarce;
- pracy z dokumentami, arkuszami i prezentacjami, na przykład w LibreOffice;
- programowaniu i uruchamianiu narzędzi deweloperskich;
- obsłudze serwerów, na przykład serwera strony internetowej.
Ubuntu Server jest przeznaczone przede wszystkim do zastosowań serwerowych i standardowo nie instaluje pulpitu graficznego. Dla osoby szukającej systemu na domowy laptop właściwym punktem wyjścia jest Ubuntu Desktop.
Czy Ubuntu zastąpi Windows i obsłuży Twój sprzęt?
Najważniejsze pytanie brzmi nie „czy Ubuntu jest dobre?”, lecz „czy uruchomi to, czego potrzebuję?”. Program przygotowany dla Windows nie staje się automatycznie zgodny z Ubuntu. Niektóre aplikacje mają wersję dla Linux, inne działają w przeglądarce, a jeszcze inne wymagają zamiennika.
Przykładowo osoba korzystająca głównie z poczty internetowej, przeglądarki i prostych dokumentów może przenieść większość pracy bez dużych zmian. Jeśli jednak codziennie używa Adobe Photoshop albo konkretnego programu księgowego dostępnego tylko dla Windows, powinna najpierw sprawdzić dostępne możliwości. Podobnie jest z grami: część działa dzięki warstwom zgodności, ale niektóre tytuły, zwłaszcza z określonymi zabezpieczeniami przeciw oszustwom, mogą się nie uruchomić.
Ubuntu obsługuje wiele komputerów, lecz zgodność nie jest gwarantowana dla każdego modelu. Kłopot może dotyczyć karty Wi-Fi, grafiki, czytnika linii papilarnych, drukarki lub wybudzania laptopa. Przed instalacją sprawdź informacje producenta sprzętu oraz aktualne wymagania i listę certyfikowanych urządzeń w oficjalnych materiałach Ubuntu.
Nie zakładaj również, że Ubuntu automatycznie przyspieszy każdy stary komputer. Domyślny pulpit potrzebuje określonych zasobów; przy bardzo ograniczonej pamięci lepszym wyborem może być lżejsza odmiana systemu.
Czy na Ubuntu potrzebny jest antywirus?
Stwierdzenie „na Ubuntu nie ma wirusów” jest nieprawdziwe. Złośliwe oprogramowanie dla Linux istnieje, a wyłudzanie haseł, fałszywe strony i niebezpieczne rozszerzenia przeglądarki mogą dotknąć użytkownika niezależnie od systemu.
Na typowym komputerze domowym z Ubuntu instalowanie osobnego antywirusa zwykle nie jest pierwszym zalecanym krokiem. Ważniejsze są regularne aktualizacje, instalowanie programów z zaufanych źródeł, ostrożność przy uruchamianiu skryptów oraz kopie zapasowe. Polecenie znalezione w internecie może zmienić lub usunąć dane, szczególnie jeśli przyznasz mu uprawnienia administratora.
Skaner antywirusowy może być potrzebny ze względu na zasady obowiązujące w firmie albo do sprawdzania plików przekazywanych użytkownikom innych systemów. Dobór ochrony zależy więc od sposobu używania komputera, a nie tylko od nazwy systemu.
Jak wypróbować Ubuntu bez usuwania danych?
Najprościej uruchomić Ubuntu z pendrive’a w trybie próbnym. Pozwala to obejrzeć pulpit i przetestować sprzęt bez instalowania systemu na dysku.
- Pobierz obraz Ubuntu Desktop z oficjalnego źródła. Na początek rozważ wydanie LTS, czyli objęte długoterminowym wsparciem; aktualny zakres i terminy wsparcia potwierdź w dokumentacji Ubuntu.
- Przygotuj pendrive instalacyjny zgodnie z oficjalną instrukcją. Zapis obrazu usuwa dotychczasową zawartość pendrive’a.
- Uruchom komputer z pendrive’a i wybierz wypróbowanie systemu zamiast instalacji.
- Sprawdź Wi-Fi, dźwięk, kamerę, obraz na dodatkowym monitorze oraz usypianie i wybudzanie.
Tryb próbny może działać wolniej niż system zainstalowany na dysku. Jeśli zdecydujesz się na instalację, najpierw wykonaj kopię ważnych plików — błędny wybór dysku lub partycji może je usunąć.
Zobacz też: Co to jest Linux?
Przeczytaj także
