Wat is bitcoin en hoe werkt de munt?
Auteur: Redactie Domeny.ForSale Gepubliceerd
In het kort: Bitcoin is digitaal geld dat via internet wordt verstuurd zonder centrale beheerder, zoals een bank. Het netwerk houdt een gezamenlijk transactieregister bij en de munteenheid wordt aangeduid met BTC. Je kunt bitcoin kopen, bewaren en gebruiken voor betalingen, maar de prijs schommelt sterk en een verkeerde overboeking is meestal niet terug te draaien.
Bitcoin als munt en netwerk
Het woord ‘Bitcoin’ verwijst zowel naar het betaalnetwerk als naar de cryptomunt die daarin wordt gebruikt: een digitaal vermogensbestanddeel waarvan de overdracht met cryptografie wordt beveiligd. Er bestaan geen fysieke BTC-munten en er is geen centrale uitgever die zelfstandig bepaalt hoeveel er in omloop komen. De software van de netwerkdeelnemers controleert of transacties aan de gezamenlijke regels voldoen.
Je hoeft geen hele bitcoin te kopen. Eén BTC is verdeeld in 100 miljoen satoshi, dus je kunt een klein deel van een munt bezitten. Volgens de huidige protocolregels bedraagt het maximale aanbod ongeveer 21 miljoen BTC; nieuwe eenheden ontstaan volgens een vastgelegd schema. Een beperkt aanbod garandeert echter geen prijsstijging: ook de vraag speelt een rol.
Bitcoin is geen aandeel in een onderneming: je krijgt er geen belang in een bedrijf of recht op de winst mee. Het is ook geen bankdeposito of munt die bedoeld is om een vaste koers ten opzichte van de zloty of dollar te behouden.
Hoe het netwerk transacties bevestigt
De geschiedenis van overboekingen wordt vastgelegd in de blockchain: een register van opeenvolgende blokken die cryptografisch met elkaar verbonden zijn. Computers die knooppunten worden genoemd, bewaren kopieën van dit register. Ze controleren onder meer of de verzender over het geld mag beschikken en het niet opnieuw probeert uit te geven.
Transacties worden opgenomen in blokken die door miners worden gemaakt. ‘Mining’ betekent het uitvoeren van berekeningen binnen het proof-of-workmechanisme, waarmee geleverde rekenarbeid wordt aangetoond. Dat vereist apparatuur en energie. Een miner wiens geldige blok door het netwerk wordt geaccepteerd, ontvangt een beloning bestaande uit nieuw uitgegeven BTC en transactiekosten.
Gemiddeld ontstaat ongeveer elke 10 minuten een blok, maar de tussenpozen zijn onregelmatig. Een transactie kan langer moeten wachten, vooral als het netwerk druk is of de verzender een lage vergoeding heeft ingesteld. Elk volgend blok vergroot de zekerheid dat de betaling definitief is; daarom kan de ontvanger meerdere bevestigingen verlangen voordat die de betaling accepteert.
Wat een bitcoinwallet bewaart
Een bitcoinwallet is een hulpmiddel dat de sleutels beheert waarmee je over BTC kunt beschikken. De munten zelf staan niet op je telefoon of USB-stick: het netwerkregister legt vast aan wie ze zijn toegewezen. Een privésleutel is geheime informatie waarmee je transacties ondertekent. Het adres kun je wel delen met iemand die je een betaling wil sturen.
Veel wallets maken een herstelzin aan: een reeks woorden waarmee je de toegang tot je geld kunt herstellen. Wie die woorden kent, kan je bitcoins overnemen. Als je alle sleutels en back-ups verliest, kan een helpdesk of beheerder je toegang niet herstellen.
Er zijn twee hoofdvormen van bewaring:
- Bij een tussenpersoon, bijvoorbeeld op een cryptobeurs — de aanbieder beheert de sleutels en de gebruiker heeft een account. Dat is handig, maar je toegang hangt af van de beveiliging en de solvabiliteit van het bedrijf.
- In je eigen wallet — je beheert zelf de sleutels en bent verantwoordelijk voor de back-up. Een hardwarewallet beperkt het contact van de sleutels met de computer, maar beschermt niet tegen elke vorm van oplichting of tegen het goedkeuren van een verkeerde transactie.
Geef je herstelzin niet aan de klantenservice en voer hem niet in op een website waarnaar een ontvangen bericht je verwijst. Bewaar een kopie zo dat deze beschermd is tegen diefstal, beschadiging en onbedoelde openbaarmaking.
Waarvoor dient bitcoin en wat kost een overboeking?
Met bitcoin kunnen mensen waarde aan elkaar overdragen, ook tussen verschillende landen, en betalen bij verkopers die bitcoin accepteren. Sommige kopers zien het als een speculatieve belegging of een manier om waarde te bewaren. Dat zijn de doelen van gebruikers, geen garantie dat BTC zijn koopkracht behoudt.
Stel: je wilt een vriend 0,001 BTC sturen. Je vriend geeft je een adres, dat je controleert. Vervolgens kies je het bedrag en keur je de transactiekosten in je wallet goed. Na verzending wacht de transactie op bevestiging. De waarde in zloty kan veranderen tussen het verzenden en het verkopen van de ontvangen BTC.
De netwerkkosten hangen vooral af van de hoeveelheid transactiegegevens en de vraag naar ruimte in de blokken, en worden niet berekend als percentage van het overgemaakte bedrag. Een tussenpersoon kan daarnaast kosten rekenen voor een aankoop of opname. Controleer vooraf het actuele kostenoverzicht van de aanbieder en de schatting in je wallet: bij een klein bedrag kunnen de kosten een aanzienlijk deel van de overboeking uitmaken.
Welke risico’s moet je kennen voordat je koopt?
De prijs van bitcoin kan sterk dalen, dus beschouw het niet als een veilige vorm van sparen. Het aanhouden van BTC biedt niet de bescherming die geldt voor een bankdeposito onder een depositogarantiestelsel. Andere risico’s zijn het faillissement van een tussenpersoon, het ontfutselen van sleutels en een overboeking naar een verkeerd adres. Het netwerk heeft geen standaardprocedure om een correct uitgevoerde transactie te annuleren.
Bitcoin biedt geen volledige anonimiteit. Het transactieregister is openbaar en als een adres aan een bepaalde persoon wordt gekoppeld, kan diens activiteit zichtbaar worden. Cryptobeurzen kunnen op grond van de geldende regelgeving om identiteitsverificatie vragen.
Het kopen, verkopen of gebruiken van BTC kan ook fiscale verplichtingen met zich meebrengen, afhankelijk van het land en het soort transactie. Raadpleeg voor de actuele Poolse regels de informatie van het Ministerstwo Finansów of een deskundige. Deze uitleg is bedoeld als voorlichting, niet als persoonlijk beleggings- of belastingadvies.
Bepaal vóór je eerste aankoop wie de sleutels gaat beheren, bereken de totale kosten van aankoop en opname en maak een veilige back-up voor herstel als je een eigen wallet kiest. Gebruik voor je eerste overboeking een klein bedrag waarvan eventueel verlies je budget niet in gevaar brengt.
Zie ook: Wat betekent www?
Lees ook
