Wat is IP en hoe werkt een IP-adres?
Auteur: Redactie Domeny.ForSale Gepubliceerd
In het kort: IP staat voor Internet Protocol: een verzameling regels voor het verzenden van gegevens tussen netwerken. In het dagelijks gebruik betekent ‘IP’ meestal IP-adres — een nummer dat is toegewezen aan de netwerkverbinding van een apparaat en helpt om gegevens naar de juiste bestemming te sturen. Dit adres is geen blijvende identificatie van een persoon: het kan veranderen en meerdere apparaten delen vaak één publiek adres.
Waarvoor dient een IP-adres?
Wanneer je een website opent, stuurt je computer een verzoek naar de server, die een antwoord terugstuurt. IP-adressen geven de herkomst en bestemming aan van de verzonden pakketten: kleine hoeveelheden gegevens. Routers — apparaten die netwerken met elkaar verbinden — gebruiken het bestemmingsadres om de pakketten verder te sturen.
Je kunt dit vergelijken met het adresseren van post, maar een IP-adres verwijst niet rechtstreeks naar een woning of persoon. Het hoort bij een netwerkverbinding. Een laptop kan dus thuis op Wi-Fi een ander IP-adres hebben dan op kantoor, en weer een ander adres bij een verbinding via een telefoon. Eén apparaat kan ook meerdere adressen tegelijk hebben.
Een domeinnaam, bijvoorbeeld example.com, is geen IP-adres. DNS, het domeinnaamsysteem, zoekt de adressen op die nodig zijn om verbinding te maken met een dienst onder die naam. Zo kun je een leesbare naam invoeren in plaats van een reeks cijfers te onthouden. Eén domein kan naar meerdere IP-adressen verwijzen en één adres kan meerdere websites bedienen.
IPv4 en IPv6: twee notaties
In netwerken kom je twee versies van het IP-protocol tegen: IPv4 en IPv6. Beide dienen om gegevens te adresseren en te verzenden, maar ze gebruiken een andere notatie en bieden een verschillend aantal beschikbare adressen.
| Versie | Voorbeeldadres | Belangrijkste kenmerk |
|---|---|---|
| IPv4 | 192.168.1.20 | Vier getallen van 0 tot 255, gescheiden door punten; beperkte adresvoorraad |
| IPv6 | 2001:db8::20 | Hexadecimale notatie, gescheiden door dubbele punten; veel grotere adresvoorraad |
Het IPv4-voorbeeld in de tabel is een privaat adres. Het IPv6-voorbeeld komt uit een adresbereik dat voor documentatie is gereserveerd. De dubbele dubbele punt in IPv6 verkort de notatie van opeenvolgende groepen nullen. Bij gewoon surfen hoef je niet zelf een protocolversie te kiezen: het apparaat en het netwerk bepalen doorgaans automatisch hoe de verbinding wordt opgezet.
Publieke, private, vaste en dynamische IP-adressen
Een publiek IP-adres dient voor communicatie op het openbare internet. Dat betekent niet dat elk apparaat met zo’n adres verbindingen van buitenaf accepteert: een firewall of de instellingen van de dienst kunnen de toegang blokkeren.
Een privaat IPv4-adres wordt binnen een lokaal netwerk gebruikt, bijvoorbeeld thuis. Gebruikelijke bereiken zijn 10.x.x.x, 172.16.x.x tot en met 172.31.x.x en 192.168.x.x. Dezelfde adressen kunnen in meerdere onafhankelijke thuisnetwerken voorkomen, omdat ze niet rechtstreeks via het openbare internet worden gerouteerd.
Een voorbeeld: een laptop heeft het adres 192.168.1.20 en een telefoon 192.168.1.21. De thuisrouter kan NAT gebruiken, oftewel adresvertaling, waardoor beide apparaten via één publiek IPv4-adres verbinding maken met internet. De provider kan daarnaast CGNAT toepassen, waarbij meerdere klanten een publiek adres delen. Dat maakt het vaak lastiger om een thuisserver van buitenaf bereikbaar te maken.
Het onderscheid tussen vaste en dynamische IP-adressen gaat over iets anders. Een vast adres blijft toegewezen volgens de configuratie of de voorwaarden van de dienst. Een dynamisch adres kan veranderen, maar dat gebeurt niet noodzakelijk bij elke herstart van de router. Een publiek adres kan dynamisch zijn en een privaat adres kan vast zijn ingesteld.
Om websites te bezoeken heb je doorgaans geen vast IP-adres nodig. Wil je op afstand toegang tot je eigen server, vraag je provider dan naar een publiek adres, CGNAT, ondersteuning voor IPv6 en beperkingen voor inkomende verbindingen. Controleer de beschikbaarheid en eventuele kosten in het actuele aanbod van de provider.
Hoe vind je jouw IP-adres?
Bepaal eerst welk adres je zoekt. Voor het instellen van een printer heb je meestal het lokale adres nodig. Om een verbinding met een internetdienst te onderzoeken, is het publieke adres vaker nuttig.
- Windows: open de opdrachtprompt, voer
ipconfigin en zoek het IPv4- of IPv6-adres bij de actieve verbinding. - macOS: open de netwerkinstellingen en de details van de actieve Wi-Fi- of Ethernet-verbinding.
- Telefoon: bekijk de details van het Wi-Fi-netwerk waarmee je verbonden bent; de namen van de opties verschillen per besturingssysteem en fabrikant.
- Publiek IP-adres: bekijk het beheerpaneel van de router en een website die het adres toont waarvandaan je verbinding binnenkomt. Bij CGNAT kan het adres in het routerpaneel verschillen van het adres dat op internet zichtbaar is.
Gebruik je een VPN, een tunnel die het verkeer via een andere server leidt, dan toont een website die je IP controleert meestal het uitgaande adres van de VPN. Het resultaat kan ook afhangen van de vraag of de verbinding via IPv4 of IPv6 loopt.
Wat vertelt een IP-adres over de gebruiker?
Aan de hand van een publiek IP-adres kun je vaak de provider of organisatie achter het adresbereik en een geschatte locatie achterhalen. De aangegeven stad kan onjuist zijn, vooral bij mobiele netwerken, VPN en bedrijfsverbindingen. Het adres alleen geeft geen betrouwbare informatie over iemands naam of exacte woonadres.
Een server waarmee je zonder tussenpartij verbinding maakt, ziet het publieke bronadres van de verbinding. Dat betekent niet automatisch dat de server toegang heeft tot je bestanden. Het risico hangt vooral af van de diensten die vanaf internet bereikbaar zijn, hun beveiliging en hun updates. Omgekeerd zorgt een ander IP-adres niet voor anonimiteit: websites kunnen gebruikers ook herkennen doordat ze zijn ingelogd of via cookies.
Controleer je het IP-adres vanwege een netwerkprobleem, noteer dan het lokale adres, het publieke adres en of er een VPN actief is. Met die informatie kun je gemakkelijker onderscheid maken tussen een fout in de configuratie van je thuisnetwerk en beperkingen bij de provider.
Zie ook: Wat is CERT Polska?
Lees ook
