Wat is Lynx? Browsen vanuit de terminal
Auteur: Redactie Domeny.ForSale Gepubliceerd
In het kort: Lynx is een tekstbrowser die je in de terminal gebruikt, voornamelijk met het toetsenbord. Hij toont tekst en links in plaats van de grafische vormgeving van een pagina, maar ondersteunt geen JavaScript. Daardoor werken veel moderne webapplicaties er niet in. Lynx is handig om eenvoudige pagina’s te lezen, op een server te werken en te controleren wat er van een website overblijft zonder de visuele laag. Het Engelse woord ‘lynx’ betekent ook ‘lynx’, het roofdier; in een technologische context wordt meestal de browser bedoeld.
Hoe werkt de browser Lynx?
Je start Lynx in de terminal: een tekstinterface waarin je opdrachten uitvoert. De browser heeft geen grafisch venster nodig. Hij haalt de pagina op en toont de inhoud als tekst waar je met het toetsenbord doorheen kunt navigeren.
De browser interpreteert HTML, de taal die de structuur van een pagina beschrijft, waaronder koppen, alinea’s, links en formulieren. Hij geeft niet de vormgeving weer die met CSS wordt gemaakt: de regels voor kleuren, de indeling en andere presentatiekenmerken. Afbeeldingen worden niet weergegeven zoals in Chrome of Firefox. Afhankelijk van de opmaak kunnen er beschrijvingen of links naar die afbeeldingen verschijnen.
Het belangrijkste verschil is dat Lynx geen JavaScript ondersteunt: de code die veel interactieve functies van websites mogelijk maakt. Als een website de inhoud pas levert nadat scripts zijn uitgevoerd, kan Lynx een lege pagina, een melding of alleen de basisnavigatie tonen. Pagina’s waarvan de tekst rechtstreeks in HTML staat, zijn doorgaans veel beter te bekijken.
Waarvoor kan Lynx handig zijn?
Lynx is een praktisch hulpmiddel wanneer tekst volstaat en je geen volledige grafische browser hoeft te starten. Je kunt hem gebruiken wanneer je op afstand werkt via SSH: een protocol waarmee je veilig verbinding maakt met de terminal van een andere computer, bijvoorbeeld een server.
Veelvoorkomende toepassingen zijn:
- documentatie en eenvoudige informatiepagina’s lezen zonder grafische omgeving;
- de volgorde van de inhoud en de duidelijkheid van links op je eigen website controleren;
- een tekstversie van een pagina in de terminal weergeven;
- nagaan of belangrijke inhoud beschikbaar is zonder JavaScript.
Voorbeeld: je beheert een pagina met instructies voor het instellen van e-mail. In een gewone browser ziet die er goed uit, maar als je hem in Lynx opent, zie je meerdere links met ‘klik hier’ zonder duidelijke context. Dat is een reden om die linkteksten te vervangen door beschrijvingen zoals ‘E-mailinstellingen in Thunderbird’. Zo wordt het doel van de link ook buiten een tekstbrowser duidelijker.
Lynx is echter geen volwaardig hulpmiddel voor een toegankelijkheidsaudit en ook geen simulator van een schermlezer. Een schermlezer geeft informatie over de structuur en interface-elementen op een andere manier door aan de gebruiker dan een tekstbrowser. Beschouw een test in Lynx daarom als een aanvullende observatie, niet als bewijs dat de website aan de toegankelijkheidseisen voldoet.
Hoe start je Lynx en open je een pagina?
De installatie hangt af van je besturingssysteem. In Debian of Ubuntu kun je het pakket doorgaans installeren met de opdracht:
sudo apt install lynx
In macOS is dit de gebruikelijke opdracht als je de pakketbeheerder Homebrew al hebt:
brew install lynx
Controleer de beschikbaarheid en de actuele versie van het pakket in de officiële pakketbron van je distributie of in de documentatie van je pakketbeheerder. Op een bedrijfscomputer heb je voor de installatie mogelijk toestemming van de beheerder nodig.
Typ na de installatie lynx om het programma te starten, of geef meteen een adres op:
lynx https://example.org
Het adres example.org dient hier als voorbeeld. Vervang het door het adres van de pagina die je wilt controleren. In de gebruikelijke configuratie selecteer je links met de pijltjestoetsen omhoog en omlaag. Met de pijl naar rechts open je de geselecteerde link en met de pijl naar links ga je terug naar de vorige pagina. Met de toets G kun je een adres invoeren, met Q sluit je het programma af en met H open je de helpfunctie.
Wanneer kun je beter een ander hulpmiddel gebruiken?
Voor internetbankieren, uitgebreide webwinkels, videoconferenties of kantoorapplicaties is Lynx doorgaans niet geschikt. Dat komt niet alleen door het ontbreken van grafische weergave, maar ook doordat deze diensten afhankelijk zijn van scripts en interactieve inlogmechanismen. Zelfs als een HTML-formulier wordt ondersteund, is dat geen garantie dat het hele proces werkt.
Wil je alleen de reactie van een server controleren of een bestand downloaden, dan is curl mogelijk een eenvoudiger keuze: een opdrachtregelprogramma om gegevens over te dragen. Lynx heeft een voordeel wanneer je een document wilt lezen en links wilt volgen, in plaats van de onbewerkte serverreactie te analyseren.
Een tekstinterface biedt geen anonimiteit en neemt de risico’s van verdachte websites niet weg. Negeer geen waarschuwingen over HTTPS-certificaten en voer geen inloggegevens in op een pagina waarvan je het adres niet hebt gecontroleerd.
Hoe controleer je je eigen website met Lynx?
Open één belangrijke subpagina: een instructiepagina, een aanbodpagina of een contactpagina. Controleer of je de belangrijkste inhoud kunt lezen, het doel van de links kunt herkennen en de benodigde informatie kunt vinden zonder te hoeven raden. Als er iets ontbreekt, ga dan na of die inhoud in HTML staat of pas verschijnt nadat JavaScript is uitgevoerd.
Je kunt de tekst van een pagina ook laten uitvoeren met de opdracht lynx -dump https://example.org. Het resultaat is geschikt om snel door te nemen, maar is geen afbeelding van de pagina en ook geen volledig technisch rapport.
Test om te beginnen in Lynx de pagina met de belangrijkste instructies voor je klanten. Ontbrekende stappen of onduidelijke links leveren je een concrete lijst met verbeterpunten op.
Zie ook: Wat is Java?
Lees ook
